atag logo1

Alevi Toplumu-Alevitische Gemeinde

ATAG e. V.

Tauben Str. 20,  70199 Stuttgart

email: alevitentum@yahoo.de   tel: 0173 780 56 17

Home

Aleviten Alevitentum

Kontakt

Hz. Ali/Ehlibeyt

Sorularla Alevilik

Bücher/Kitaplar

cem

Gülbanklar

Kerbela ve Muharrem Orucu

Remzi Kaptan

Spende-Bagis

Çerağ, Delil nedir, neleri sembolize ediyor? Çerağ/Delil gülbanklarından, deyişlerinden örnek verebilir misiniz?

Çerağ ve delil kelimeleri/kavramları genel manada bir birinden farklı anlamlara sahip olmakla beraber Alevi inancında birlikte kullanılan kavramlardır. Çerağ kelimesi Farsça bir kelime olup kandil, güneş, mum, lamba, çıra anlamına gelmektedir. Delil ise Arapça bir kavram olup rehber, yol gösterici, kılavuz anlamına gelmektedir. 

Cemlerimizdeki on iki hizmetlerden biride çerağı yakma, başka bir kavramla delili uyandırma görevidir. Bu hizmete hem çerağcı hemde delilci denilir. Çerağ ve delil Alevi inancında bir birinin içine geçmiş, biri diğerinin yerine kullanılan, birbirini tamamlayan kavramlardır. Bu elbette öylesine oluşmuş bir birliktelik değildir. Bunun oluşumunun bir çok anlamı olmakla beraber asıl anlaşılması gereken veya anlam verilmesi gereken batıni manasıdır. Dışsal/zahiri olarak bile bu kavramlar yan yana getirildiğinde anlamak isteyenler için epey anlamlar vardır. Bir yandan ışık, diğer yanda yol göstericilik!

 

 

Çerağ yakıldığı, delil uyandırıldığı zaman salt gün yüzüne çıkan güzellikler, aydınlanan mekan değildir. Asıl aydınlanan insanın kalbi ve bilincidir.

Çerağ, Allah'ın nurudur. Daha yer gök hiç bir şey yokken o nur vardi. Her şey o nurdan meydana gelmiştir. İşte çerağın yakılması o nurun bütünlüklü olarak, daim olarak yankısını bulmasıdır.

Çerağın yakılması Muhammed Ali yolunun sevgiyle, aşkla olduğu kadar bilimle, irfanla bütün insanların yüreklerinin ve beyinlerinin aydınlanmasıdır. Aydınlanan insan, kendini bilen insan varoluşa en anlamlı cevabı verendir. Aydınlanan, aydınlık olan, çerağ misali yanan çevresini de aydınlatır. Bunlar ve bunlara benzer anlamları olan çerağın uyandırılması sadece cemle sınırlı kalmamalı. Her Alevi inançlı insan perşembeyi cumaya bağlayan gece mutlaka delili uyandırmalıdır. İster tek başına olsun, ister ailesi ile olsun mutlaka dua/gülbank eşliğinden delili uyandırmalıdır. İlk etapta ailenin anne babası delili uyandırmalı ama zaman zaman yaşı küçük de olsa çocuklara da bu görev verilmelidir. Yine cemlerde olduğu gibi delili söndürmek yoktur. Delili söndürmek yerine sır etmek vardır. Nasıl oluyor bu sır etmek? Örneğin çerağ olarak eğer bir mum yakılmışsa –ki genelde mum yakılıyor- o vakit klasik olarak üfleyerek çerağ söndürülmez. Bunun yerine yine gülbank okunarak işaret parmağı ile baş parmak hafif ıslatılıp delil bu iki parmak ile sır edilir/dinlendirilir.

Nur suresi 35-36

Allah, göklerin ve yerin Nur'udur. Onun nurunun örneği, içinde çerağ bulunan bir kandile benzer. Kandil, bir sırça içerisindedir. Sırça, inciden bir yıldız gibidir ki, doğuya da batıya da nispeti olmayan bereketli bir zeytin ağacından yakılır. Bu ağacın yağı, neredeyse ateş dokunmasa bile ışık saçar. Nur üzerine nurdur o. Allah, dilediğini kendi nuruna kılavuzlar. Allah, insanlara örnekler verir. Allah her şeyi bilmektedir. 

Kandil, Allah'ın yükseltilmesine ve içinde adının anılmasına izin verdiği evlerdedir. Orada sabah-akşam O'nu tespih eder.

 

 ***

Çerağı Ruşen, Fahri Dervişan,

Zuhuru iman, Himmeti Piran,

Piri Horasan, Kürşadı meydan

Kuvveyi Abdalan, Kanunu Evliya,

Gerçeklerin demine hü.

La feta illa Ali la Seyfa illa Zülfükar

Bi nuru azametike ya Allah ya Allah ya Allah

Ve bi nuru nübüvvetike ya Muhammet ya Muhammet ya Muhammet

Ve biri nuru velayetike ya Ali ya Ali ya Ali

 

 

 ***

 

Çün çerağı fahri uyandırdık, Huda'nın aşkına

Seyyid-ül Kevneyn Muhammed Mustafa’nın aşkına

 

Saki-i Kevser Ali'yyel Murtaza'nın aşkına

Hem Hatice Fatıma, Hayrünissanın aşkına

 

Şah Hasan, Hulki Rıza, hem Şah Hüseyni Kerbela

Ol imam-ı etkiya Zeynel Abanın aşkına

 

Hem Muhammed Bakir ol kim nesli Paki Murteza

Cafer -üs Sadık İmamı Rehmümanın aşkına

 

Musai Kazım İmamı Serfirazı ehli Hak

Hem Ali Musa Rızayı Sabiranin aşkına

 

Sah Taki ve Ba Naki hem Hasan-ül Askeri

Ol Muhammed Mehdi Sahip Livanın aşkına

 

Pirimiz üstadımız Bektaş Velinin aşkına

Haşre dek yanan yakılan aşikanın aşkına

  

 ***

 

Hata ettim Hüda yaktı delili

Muhammed Mustafa yaktı delili

 

Ol Ali Abâ’dan Haydar-ı Kerrar

Ali’yyel Murtaza yaktı delili

 

Hatice-Tül Kübra Fatima Zehra

Ol Hayrün Nisa yaktı delili

 

Hasan’ın aşkına girdim meydana

Hüseyn-i Kerbela yaktı delili

 

İmam Zeynel, İmam Bakır-ı Cafer

Kâzım Musa Rıza yaktı delili

 

Muhammed Taki’den hem Ali Naki

Hasan-ül Askeri yaktı delili

 

Muhammed Mehdiyi Ol Sahib-zaman

Eşiğinde Ayet yaktı delili

 

Bilirim Günahım hadden aşubdur

Hünkâr-ı Evliya yaktı delili

 

Oniki İmamdır bu nur Hatayi

Şir-i Yezdan Ali yaktı delili

 

 ***

Kudret Kandili’nde parlayıp duran

Muhammed Ali’nin Nuru’dur vallah

Zuhur edip küffar askerin kıran

Elinde Zülfikar Ali’dir billah

 

Elinde Zülfikar, altında Düldül

Kanber önü sıra dilleri bülbül

Hazret-i Fâtıma cennette bir gül

Ona sırrım dedi Hak Hâbibullâh

 

Zuhur etti İmam Hasan, Hüseyin

Onların nurundan ziyalandı din

Kırk pare bölündü Zeynel-Abidin

Çekeriz yasını hasbeten lillah

 

Muhammed Bâkır’dan Câfer-i Sadık

İmam Mûsa Kâzım hem Rıza dedik

Tarikat suyuyla cismimiz yuduk

Hak buyurdu mümin kalbi Beytullah

 

Takî, Nakî, İmamların civanı

Hasan-ül Askeri cismimin canı

Elinde hücceti sahib-zamanı

Vakit tamam oldu göndere Allah

 

Ta ezel ezelden böyle kuruldu

Hariciler bu dergahtan sürüldü

Kün deyince yedi kat yer dürüldü

Bir harf ile bina tuttu arşullah

 

VÎRÂNÎ’yem niyazım var üstaza

Elinde Zülfikar hem ehl-i gaza

Binbir dondan baş gösterdi Murtaza

Biz bir bildik, dedik Allah eyvallah

 

***

Bismişah Allah Allah!

Allah’tan bize ulaşan çerağımız sonsuza dek kılavuzumuz olsun!

Çerağımız yansın yakılsın, Allah’ın nuru aşkına!

Çerağımız yansın yakılsın, Peygamberliğin nuru aşkına!

Çerağımız yansın yakılsın, velâyetin nuru aşkına!

Çerağımız yansın yakılsın, Ehlibeyt’in nuru aşkına!

Çerağımız yansın yakılsın, Pir Hünkâr Hacı i Veli Aşkına!

Çerağımız yansın yakılsın, yolumuzun, birliğimizin, dirliğimizin aşkına!

Sonsuza dek bu çerağ yolumuzun ve yaşantımızın ışığı ola.

Gerçeğe Hü.

 

Remzi Kaptan

 remzi.kaptan@yahoo.com

 

 

 


Statistiken

 

Anrede:
Ihr Vorname:
Ihr Name:
Telefon-Nummer:
eMail:
Grund Ihrer Nachricht: Ich habe eine Frage
Ich habe einen Vorschlag für Ihre Seiten
Ich habe eine Kritik anzubringen
Text:

 

Kopieren nur mit Quellenangabe/Kaynak gösterilmeden kullanilamaz!